Den Haag, 23 oktober 2005 - Voor het eerst wereldwijd heeft een werknemer 
een schadevergoeding ontvangen voor gezondheidsschade door de straling van 
mobiele telefonie. Het gaat om 30.000 dollar voor medische uitgaven, 
toegekend aan een medewerker van een leverancier van mobiele telefoons in 
Californië, Verenigde Staten. Zij kreeg een hersentumor en verloor daardoor 
zowel haar werk als haar ziektenkostenverzekering. Een wetenschappelijk 
expert verklaarde dat het meer waarschijnlijk was dat haar hersentumor wel 
degelijk door de straling van mobiele telefonie was veroorzaakt, dan niet. 
Daarop kende de rechter haar een vergoeding toe voor de medische uitgaven.

"Het ging om een 'worker's compensation', een uitkering voor werknemers die 
stellen dat hun ziekte door het werk is veroorzaakt", aldus Nachman 
Brautbar. Hij is toxicoloog, medisch expert, praktiserend specialist en 
hoogleraar aan de medische faculteit van de University of Southern 
California (USC) in Los Angeles. "Ik heb me gebaseerd op publicaties van 
Olle Johansson, Lennart Hardell, Eli Richter en George Carlo. De laatste 
heeft gewerkt voor Motorola en het boek geschreven 'The invisible hazards 
in the wireless age'. Ik heb hun data gebruikt en gesteld, dat het meer 
waarschijnlijk was dat de straling de oorzaak was van de hersentumor, dan 
niet. Het hoeft niet de enige oorzaak te zijn, want in de toxicologie 
geldt, dat de oorzaak een keten van gebeurtenissen is. Dat geldt 
wereldwijd, deze definitie van oorzaak wordt gegeven door het 'Textbook of 
modern epidemology' door Rothmann."

Centrum voor Beroepsziekten

Nachman Brautbar wist nog niet dat Sharesa Price de vergoeding 
daadwerkelijk uitgekeerd heeft gekregen. "Uiteraard is dit controversieel. 
Er zijn andere wetenschappers die tot andere conclusies komen. Maar deze 
uitspraak kan een precedent scheppen, als het gaat om 
arbeidsomstandigheden. Dit is slechts een begin", aldus Brautbar. In 
Nederland reageert Marie-José Sengers van het Bureau Beroepsziekten van de 
vakbond FNV gereserveerd. "Er is in Nederland pas sprake van een 
beroepsziekte als de zorgplicht van de werkgever is geschonden. Bovendien 
moet in Nederland de medische causaliteit worden aangetoond. Er hebben zich 
wel enkele mensen gemeld met hersentumoren, die in hun werk aan straling 
zijn blootgesteld. Jawel, er zijn ook mensen met gevoeligheid voor 
straling. Maar we doen er niets mee, geven het niet door aan bijvoorbeeld 
het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. We kunnen er niet veel mee, 
misschien in een verre toekomst. We doen er pas wat mee als er richtlijnen 
zijn."

SAR-waarden te hoog

Richtlijnen ontbreken niet alleen in Nederland, maar wereldwijd. De ICNIRP 
(International Commission on Non-Ionising Radiation Protection), World 
Health Organization (WHO) en Gezondheidsraad adviseren slechts 
blootstellingslimieten om te voorkomen dat mensen worden verhit zoals in 
een magnetron. Voor de andere effecten bestaan geen regels. In de praktijk 
heeft de radiofrequente straling echter wel degelijk gevolgen voor 
werknemers. Sharesa Price werkte bij Advanced Communication Systems. "Ik 
ben een zaak begonnen tegen mijn werkgever. Motorola en de providers van 
mobiele telefonie wisten ervan. Ik programmeerde telefoons voor klanten, 
zoals dokters, brandweer, politie en beveiliging. De telefoons waar ik 
destijds mee werkte zijn nu niet meer verkrijgbaar. Maar de SAR-waarde van 
2 Watt per kilogram is nog steeds te hoog. Als je daarmee belt, vraag je om 
problemen. Motorola heeft wel iets gewijzigd aan de telefoons. Ze zijn 
kleiner en de plek van de antenne is veranderd", aldus Price.

Gevolgen voor de gezondheid

Mobiele telefoons zijn een goed idee, maar de straling heeft gevolgen voor 
de gezondheid. "Ik heb gelukkig geluisterd naar de medici", zegt Sharesa 
Price. "Je zult mij niet meer tegenkomen met een mobiele telefoon aan mijn 
hoofd. Het kankergezwel is verwijderd en ik ben nu gezond. Wat is gebleven 
groeit niet meer. De schadevergoeding die ik heb gekregen is genoeg om de 
rekeningen te kunnen betalen. Brautbar is een buitengewoon deskundig man."
Price is een autochtone Amerikaanse alleenstaande moeder van twee kinderen. 
Ze kon een beroep doen op een speciale regeling voor autochtonen. Haar 
voormalige werkgever, Dave Bohlen, stelt dat er niets mis is met zijn 
bedrijf. "Hier gebeurt hier niets wat schade kan veroorzaken", aldus 
Bohlen. Volgens Price liggen de zaken anders. Zij nam contact op met Carl 
Hilliard, een advocaat van de Wireless Consumers Alliance in California. 
Hij bracht de zaak voor de rechter en stelde Brautbar voor als 
expert-deskundige.

Toxicologie

"Het gaat mij niet om het geld, het is een kwestie van gezondheid en 
veiligheid", zegt Sharesa Price. Zij vertelt aan studenten en scholieren 
wat haar is overkomen en dringt aan op beperking van de straling door 
mobiele telefoons. "Zij moeten begrijpen dat het nodig is om voorzichtig om 
te gaan met mobiele telefoons, net zoals het nodig is om condooms te 
gebruiken. Het product is niet veilig zonder voorzorgsmaatregelen." Price 
overleefde de chirurgische verwijdering van het kankergezwel. Het was 
moeilijk om aan een advocaat te komen, totdat zij Carl Hilliard ontmoette. 
Hij streed tegen mobiele providers vanwege problemen met de kwaliteit en 
kosten van de dienstverlening. Hilliard voerde Nachman Brautbar aan als 
getuige-deskundige. Brautbar heeft reeds veel zaken gewonnen, zoals de 
toxicologie van chroom en lood. Hij noemt de zaak van Price nog niet op 
zijn website, maar was positief verrast dat de Amerikaanse alleeenstaande 
moeder haar zaak heeft gewonnen.

-----------------
Bronnen:

telefoongesprekken met Nachman Brautbar, Sharesa Price, het bureau van 
advocaat Carl Hilliard, journaliste Nancy McVicar (Health Writer of Sun 
Sentinel) en Marie-José Sengers van het bureau beroepsziekten van de FNV.

Nancy McVicar is te bereiken via e-mail: nmvicar@sun-sentinel.com
Carl Hilliard is te bereiken via e-mail: carl@wirelessconsumers.org

Informatie over dit persartikel: Frans van Velden, fransp@dds.nl
++ 31 70 3820525