Naderhand bleek dat niet juist. De straling kan de ministronesoep opwarmen, net zoals dat in een magnetronoven gebeurt. Het verhaal gaat, dat Russische soldaten, op wacht ergens in Siberië, in de straal van de radar gingen staan om het een beetje warmer te krijgen. Verwarming kan natuurlijk schade veroorzaken, want de cellen kunnen gaan koken of zelfs verbranden! Vandaar dat de technici precies bepaalden, bij welk niveau van straling een merkbare opwarming begint. Die waarde werd door tien gedeeld om een tienvoudige veiligheidsmarge te verkrijgen en de waarde die daaruit voortkomt is nu de maximale stralingsnorm, die uit een zaktelefoon mag komen. De waarde wordt gemeten in SAR en geschreven in W/kg. Voor het algemene publiek, dat is dus inclusief grijsaards, zieken en kinderen, heeft een commissie van de Gezondheidsraad een maximumwaarde van 0,08 W/kg bepaald, waarin nog een extra 5-voudige veiligheidsmarge is ingebouwd.  Gezonde mensen in de kracht van hun leven kunnen 0,4 W/kg hebben, zeggen ze. (Zie hun rapport over elektromagnetische straling , 1997)

Helaas houdt de industrie zich helemaal niet aan de voorgestelde maximumwaarden. Vrijwel alle zaktelefoons stralen meer dan het tienvoudige uit van deze maximum waarde en sommige gaan zelfs tot het dertigvoudige van de waarde voor algemeen publiek. De veiligheidsmarge is dus al helemaal opgebruikt en dan hebben we het nog helemaal niet over de duur van de straling. Maar bovenal is het beeld van het zakje met ministronesoep helemaal fout. Iedere serieuze bioloog kan ons uitleggen, dat een levende cel veel ingewikkelder in elkaar steekt. En met ingewikkeld bedoelt hij, in begrijpelijk Nederlands: razend ingewikkeld! Bij het bepalen van de schadelijkheid van stralingen gelden twee belangrijke vragen. De eerste vraag is: hebben elektromagnetische stralingen een biologisch effect? En de tweede vraag is:  wat was het elektromagnetische milieu voordat Thomas Edison de elektriciteit uitvond? Is er sinds die tijd iets veranderd?

Sinds jaar en dag is al bekend, dat botbreuken beter kunnen genezen onder invloed van een zwakke elektrische stroom. Elektriciteit heeft dus wel degelijk een invloed op een levend organisme. Dat was al bekend, voordat de biologen in de microbiologie doken, waar het elementaire gedrag van cellen wordt bestudeerd. Elektromedicatie is sindsdien een tak van de medische wetenschap, die zich mag verheugen op een toenemende belangstelling. Ook bij het kankeronderzoek wordt het elektrische gedrag van cellen uiterst nauwkeurig onderzocht. Daarnaast is het onderzoek naar de effecten van de mobiele telefoon pas enkele jaren geleden goed op gang gekomen. Het blijkt dat het leven binnen in de cellen extreem complex is en dat het in biochemisch opzicht helemaal afhankelijk is van "dansende elektronen". Bovendien zijn het geen toevallige dansjes, maar de dansende elektronen werken met een onvoorstelbare precisie. Duizenden verschillende eiwitten worden door de biochemie gevormd, precies zo en niet anders. Elke eiwitje, een zeer complexe macromolecuul van duizenden atomen, vervult een eigen, hoogst gespecialiseerde functie.  De basis voor al deze biochemie is het bio-elektromagnetisme, want het zijn de elektronen die de atomen aan elkaar klitten tot moleculen.  De veronderstelling van de technici was dus al helemaal fout vanaf het allereerste begin. Langzaamaan beginnen we beter te begrijpen wat elektriciteit doet in een mens. De ministronesoep (met het DNA als vermicellislierten) hangt aan elkaar van subtiele elektrische krachten en hoogfrequente vibraties. Ook in de hersenen en in het zenuwstelsel heeft elektriciteit een uiterst belangrijke functie, ook al kunnen we bij lange na nog niet precies zeggen, wat er allemaal gebeurt. In feite staan we nog maar aan het begin van een lange ontdekkingstocht, die uiteindelijk moet leiden naar een volledig begrip van bio-elektriciteit. Dat mens, dier en plant uiterst complexe elektrische wezens zijn, staat inmiddels onomstotelijk vast. Het begrip van bio-elektriciteit moet het antwoord geven op de eerste vraag. Zelfs met de gedeeltelijke kennis van nu kunnen we al volmondig zeggen: "Ja, elektromagnetisch stralingen hebben een biologisch effect; ze beïnvloeden de diepste kern van wat wij leven noemen". Wat we er nu van weten, is nog maar het topje van de ijsberg.

Voordat Edison ging prutsen met elektriciteit en lampjes, was er ook een zwak elektromagnetisch veld, dat door de aarde en de zon werd gegenereerd. Het elektromagnetische veld van onze aarde had een belangrijk kenmerk: het was een vrijwel statisch veld met heel langzame schommelingen, afhankelijk van zonuitbarstingen en afstanden tussen aarde en zon. Het elektromagnetische veld van de aarde is ruwweg 500 milligauss. De magneet in de koelkast geeft meer af, maar de zaktelefoon minder. Er is echter een belangrijk verschil. Het aardeveld is constant, met heel trage schommelingen, en dat is het min of meer statische elektromagnetische milieu, waarin onze evolutie heeft plaatsgehad. Maar het elektrische veld van ons net en vooral van zaktelefoons of TV torens oscilleert. Het elektriciteitsnet doet dat met 50 trillingen per seconde (in Amerika is dat 60.) en bij de zaktelefoons gaan de trillingen razendsnel, tot in de gigahertzen toe. Bij het gebruik van de zaktelefoon houden we de antenne, die deze supersnelle trillingen uitzendt en waarbij de trillingen ook nog eens in stukjes gekapt worden tot naaldscherpe pulsen van enkele honderden per seconde, pal tegen onze hersenen, het meest complexe en subtiele elektrische "ding" wat er in dit universum te vinden is.

Dat levert ons een antwoord op de tweede vraag. Tussen honderd jaar geleden en nu is er een hemelsbreed verschil. De brandende kwestie is: wat doet een hoogfrequente en gepulste trilling zoals van een GSM telefoon, waar we in de evolutie nooit in deze vorm mee te maken hebben gehad, met ons bio-elektromagnetische systeem en in het bijzonder met onze hersenwerking? Dr. Robert O. Becker, M.D. Orthopedic Surgeon, zei daarover: "Ik betwijfel in het geheel niet dat de grootste vervuiler in deze tijd gevormd wordt door de verspreiding van elektromagnetische velden." Al tientallen jaren onderzoekt hij de elektrische werking van een levend wezen en daarover publiceerde hij enkele boeken. "The body electric" (1985) en "Cross Currents, The Perils  of Electropollution" (1990). Hij werd twee maal genomineerd voor de Nobelprijs voor Geneeskunde. Dr. Neil Cherry uit Nieuw Zeeland drukt het anders uit: "Elektromagnetische straling is schadelijk voor de hersenen, het hart, embryo’s, hormonen en cellen. Het is daarom een bedreiging van het (intelligente) leven. Elektromagnetische straling werkt via resonantie in op lichamen en cellen, het interfereert met de communicatie tussen cellen, de groei en het besturen van cellen. Het brengt schade toe aan de genetische basis van het leven."

De laatste jaren is het onderzoek naar de gevolgen van hoogfrequente stralingen voor het levende weefsel in een wilde stroomversnelling gekomen. Technici en een aantal wetenschappers beweren nog steeds, tegen beter weten in en flink betaald door de industrie, dat de stralingen van GSM telefoons absoluut onschadelijk zijn. Hun mening wordt ondersteund door kapitale investeringen en grote politieke belangen. Zelfs journalisten lijken eraan mee te doen. Zij zijn voor hun beroep "verslaafd" geraakt aan de zaktelefoon en het lijkt alsof zij uitroepen: "Je mag alles zeggen, want de persvrijheid moet blijven, maar BLIJF VAN ONS MOBIELTJE AF!". Maar de bewijzen voor schadelijkheid van deze leuke speeltjes worden steeds sterker. Tegelijk echter is de industrie in een razend tempo bezig, onze samenleving van deze apparatuur afhankelijk te maken. Chipknippen met het mobieltje, parkeren met het mobieltje, internetten met het mobieltje, er komt geen eind aan. Miljoenen mensen hebben zich enthousiast op de GSM telefoon gestort en zij ondervonden, dat het inderdaad een zeer handig apparaatje is. Maar door de zeer kleine afstand tussen antenne en hersenen stellen zij zichzelf, zonder het te weten, bloot aan meer straling dan wat acceptabel geacht wordt voor b.v. radarpersoneel.

Vrijwel niemand van deze gebruikers heeft zich gerealiseerd, dat hij of zij meedoet aan een hoogst interessant medisch experiment van een ongekende omvang. Miljoenen mensen doen er aan mee, zonder dat zij daarover fatsoenlijk worden ingelicht. Er stond over dit cynische experiment niets op de verpakking en ook de Gezondheidsraad zit kennelijk in het complot. De stelling is, dat elektromagnetische straling ingrijpt in de diepste kern van wat wij "leven" noemen en het experiment moet aantonen of dit juist of onjuist is.

Laboratoriumproeven hebben nu al aangetoond, dat de stelling onweerlegbaar juist is, maar het neemt jaren, voordat de gevolgen "statistisch significant" zijn. De zaktelefoon blijkt nu al een veelheid van schaduwzijden te hebben en het is juist de grote verscheidenheid van verschijnselen, die ons zeer ongerust zou moeten maken. Kennelijk beïnvloedt de straling een uiterst ingewikkeld systeem, dat intelligent en creatief terugvecht: ons immuunsysteem, ons enige en laatste verweer tegen ziekte en dood. Een greep uit de geconstateerde verschijnselen, die in vele proeven geassocieerd worden met (hoogfrequente) elektromagnetische stralingen: hoofdpijn(tjes), vergeetachtigheid, concentratiemoeilijkheden, het mislopen van zintuiglijke indrukken, verhoogde kans op kanker aan de "telefoonkant" van het hoofd, kanker in de gehoorzenuw, aantasting van de bloed-brein barrière (die ervoor moet zorgen dat er geen ziektekiemen vanuit het bloed in de hersenen terechtkomen), breuken in DNA ketens, geboortedefecten, depressiviteit, en nog meer, zoals verbanden met de ziekte van Altzheimer, vermoeidheidsziekte, veel te drukke kinderen, leukemie, en een algehele aantasting van het immuunsysteem. Elke cel en elk celonderdeel, ja zelfs elke levende molecuul, heeft haar eigen elektromagnetische trillingsfrequentie en is daardoor ontvankelijk voor elektrische beïnvloeding van buitenaf. Dat kan schade veroorzaken, maar ook stimulatie bij verdere groei. Zo kan het gebeuren, dat elektromagnetische trillingen van buitenaf de groei van een kankergezwel stimuleren, zonder zelf de kanker te veroorzaken, maar er zijn talloze varianten denkbaar, vanaf het cellulaire niveau tot aan onze psychologie toe. Alleen maar letten op weefselverwarming, wat de Gezondheidsraad doet, is bijna misdadig naïef te noemen. Dr. Becker aarzelt  zelfs niet om een toename van de agressie en stress in onze Westerse samenleving te correleren met de algemene toename van de stralingsvervuiling. Laten we hopen en bidden dat een algemene stupidisering van onze samenleving niet aan dit rijtje wordt toegevoegd. Door het creatieve terugvechten van het immuunsysteem blijken de proeven moeilijk herhaalbaar en daar struikelt de wetenschap over haar eigen regels. (Het lijkt er echter op, dat dit "struikelen" niet geheel en al ongewild is en dat het veel te maken heeft met geld.) Vooral de psychische component maakt de proeven subjectief. De te testen these is evenwel duidelijk: "Straling maakt ons geestelijk en lichamelijk ziek". Iets vollediger gezegd: elektromagnetische straling tast rechtstreeks onze geestelijke vermogens aan en sloopt langzaam ons immuunsysteem. Zonder zich daarvan bewust te zijn, en zonder ervoor gekozen te hebben, doen honderden miljoenen mensen mee aan dit wereldwijde medische experiment. Intussen levert het de industrie en de overheid miljarden op en levert het een inkomen aan duizenden mensen. Een waarlijk krankzinnig dilemma!

Moeten we hier iets aan doen? Of moeten we dit maar gewoon op zijn beloop laten, zodat we door schade en schande wijs worden? De geest is immers toch al helemaal uit de fles? Sinds de affaires over tabak, asbest, oplosmiddelen, DDT, dioxine etc. weten we hoe ontzettend traag overheden reageren. Het proces is inmiddels wel bekend: als er grof geld mee te verdienen valt, zoals bij de mobiele telefonie, worden nieuwe uitvindingen rechtstreeks uit het researchlaboratorium gegrist en razendsnel op de markt gebracht. Mochten de producten gezondheidsproblemen veroorzaken, dan wordt dat steevast eerst ontkend, want elk uitstel levert langer winst op. Daarna moet er door de wetenschappers uiterst consciëntieus, langdurig en dubbelblind getest worden, voordat er aan wetgeving kan worden gedacht. Zelfs bij nieuwe medicijnen zijn deze praktijken gebruikt (zoals bij Thalidomide, Softenon, DES) en de gevolgen waren desastreus. Pas daarna, vaak decennia na de eerste verdachtmaking, kunnen er eventueel maatregelen worden verwacht. Overigens, de Nederlandse regering hoopt zelf miljarden guldens binnen te halen met de verkoop van zendfrequenties voor derde generatie GSM-apparatuur. Ook vanuit die hoek zal er dus voorlopig geen kritiek komen. Geld smeert alles!

Misschien komt de industrie uit zichzelf nog eens met een technologie, die op een stralingsvrije manier hetzelfde kan bereiken, maar dat lijkt uiterst onwaarschijnlijk. Elektronische apparatuur is op zichzelf prima af te schermen, maar draadloze communicatie vereist nu eenmaal hoogfrequente straling en de straling moet ook een zekere sterkte hebben om de ontvangers te bereiken. Hoe sneller de chips worden, des te hoger worden de stralingsfrequenties en des te gevaarlijker wordt de straling voor alles wat leeft en groeit. Door het razendsnel groeiende GSM netwerk wordt heel Nederland binnen een half decennium onder een deken van hoogfrequente en gepulste straling gelegd. Maar om de inmiddels aantoonbare schade van deze straling in wetten om te zetten ter bescherming van de burger en alles wat leeft, zal een lang en taai gevecht vereisen. Hierbij vergeleken is het tabakschandaal nog maar een eerste vingeroefening, want draadloze communicatie vormt inmiddels een hoeksteen van onze Westerse economie. Dr. Becker (vrij vertaald): "Misschien zijn er na een paar decennia nog enkele mensen geestelijk en lichamelijk zodanig in orde, dat ze kunnen constateren: Mijn hemel, wij hebben een verschrikkelijke fout gemaakt."

Gerrit Teule
Schrijver van "Chaos en Liefde, de kern van geest, leven en evolutie"
(Uitg. Sigma / de Ster, Tilburg)